Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin dışında kalarak prim gününü doldurmasına rağmen yaş şartını bekleyen milyonlarca sigortalı için Ankara kulislerinde yeni bir torba yasa hazırlığı konuşuluyor. Mevcut yasalara göre emeklilikte yaş haddi kadınlarda 58, erkeklerde 60'a kadar çıkarken; masadaki yeni düzenleme taslakları, belirli meslek grupları ve özel durumlar için emeklilik yaşını 50 yaşına çekmeyi hedefliyor.
Kamuoyunda büyük bir beklenti yaratan bu iddialar henüz Resmi Gazete'de yayımlanarak yasalaşmamış olsa da, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın ajandasında yer alan bazı yapısal reformlar, erken emeklilik formüllerinin zeminini oluşturuyor.
Masadaki Erken Emeklilik Senaryoları ve Kapsamı
Kulislerde öne çıkan ve özellikle EYT'yi kıl payı kaçıranları kapsayacağı düşünülen düzenlemeler, ağırlıklı olarak prim indirimleri ve pozitif ayrımcılık ilkelerine dayanıyor:
Bağ-Kur Prim Eşitlemesi: Küçük esnafın (bakkal, terzi, berber vb.) 9000 olan prim gün şartının SSK (4A) seviyesi olan 7200 güne düşürülmesi hedefleniyor. Bu 1800 günlük indirim (tam 5 yıl), yaş şartını doldurmuş ancak primi eksik olan esnafların 50 yaşında emekli olmasının önünü açacak.
Kadınlara Esnek Yaş İndirimi: Ev hanımlarına yönelik üçte bir (1/3) oranındaki devlet prim desteği ve annelerin sahip oldukları çocuk sayısına göre emeklilik yaşından belirli oranlarda indirim yapılması (yıpranma payı benzeri) masadaki en güçlü formüllerden biri.
Erken Yaşlanma Kapsamının Genişletilmesi: Mevcut SGK mevzuatında yer alan, çalışma gücünü erken yaşta kaybeden sigortalıların "55 yaşını doldurmak ve 5400 prim gününe sahip olmak" şartıyla yararlandığı sistemin, ağır çalışma koşulları nedeniyle daha alt yaş gruplarına esnetilmesi ve 50 yaşına düşürülmesi değerlendiriliyor.
Ağır İş Kolları İçin Fiili Hizmet Zammı (Yıpranma Payı)
Erken emeklilik bekleyen bir diğer geniş kitleyi ise ağır sanayi ve riskli iş kollarında çalışanlar oluşturuyor. Düzenleme kapsamında, fiili hizmet süresi zammından (yıpranma payı) yararlanan mesleklerin listesinin genişletilmesi planlanıyor.
Nasıl İşliyor?: Madencilik, demir-çelik, cam fabrikaları ve sağlık sektörü gibi alanlarda çalışanların hizmet sürelerine her yıl için ekstra 60 ila 90 gün arasında prim ekleniyor. Eklenen bu prim günleri, aynı zamanda emeklilik için gereken toplam yaş haddinden de doğrudan düşülerek kişinin 55 yaşından çok daha önce emekli maaşına bağlanmasını sağlıyor.
